Już w 2023 roku badacze z organizacji Gallup zauważyli niepokojący trend: pracownicy coraz bardziej dystansowali się od swojej pracy. Wielu z nich miało trudność ze zrozumieniem, czego się od nich oczekuje i w jaki sposób ich wysiłki przekładają się na szersze cele organizacji. W efekcie utrzymanie pracowników w firmie stawało się coraz większym wyzwaniem. Dzisiaj okazuje się, że retencja pracowników coraz częściej zależy nie od benefitów, lecz od jasnego kierunku działania i poczucia bezpieczeństwa w organizacji.

To, co wtedy zaobserwował Gallup, można określić jako narastający brak jasności, czego organizacja oczekuje od pracowników i dokąd zmierza.  W kolejnych latach, wraz z przyspieszeniem wdrażania AI i zmian rynkowych, poczucie niepewności tylko się pogłębiło.

Podstawą dobrze funkcjonującego środowiska pracy jest prosta zasada: ludzie rozumieją, czym się zajmują, jak rozwija się ich kariera i jak wygląda sukces w ich roli. Brak tych pozornie prostych elementów ma daleko idące konsekwencje. Po przeanalizowaniu ponad 100 000 zespołów Gallup odkrył, że niejasne oczekiwania korelują z niższą produktywnością, słabszym zaangażowaniem klientów oraz gorszym dobrostanem pracowników. Efekt ten jest szczególnie widoczny wśród pracowników hybrydowych i zdalnych, którzy częściej czują się odłączeni od swojego miejsca pracy.

Przyjrzyjmy się, dlaczego dziś tak ważne jest zapewnienie pracownikom jasnego kierunku działania i co liderzy mogą zrobić, aby uczynić z tego element swojej strategii retencji.

Retencja pracowników – dlaczego jasny kierunek bezpośrednio wpływa na wyniki?

Związek między jasno określonym kierunkiem działania a efektywnością jest dobrze udokumentowany. Badania na dużą skalę pokazują, że gdy pracownicy rozumieją zarówno cel organizacji, jak i drogę do jego realizacji, osiągają lepsze wyniki. Gdy na każdym poziomie organizacji, nie tylko wśród kadry zarządzającej, ale także wśród menedżerów średniego szczebla i zespołów, przekłada się na skuteczniejszą codzienną pracę. W konsekwencji znajduje to odzwierciedlenie w lepszych wynikach finansowych w dłuższym okresie.

Inne badania pokazują to z bardziej praktycznej perspektywy. Gdy ludzie mają jasne zrozumienie swojej roli, ich efektywność rośnie, a prawdopodobieństwo odejścia z organizacji maleje. Staje się to jeszcze ważniejsze w zespołach rozproszonych, gdzie trudniej utrzymać nieformalną relację.

AI pogłębia poczucie niepewności

To, co zmienia się obecnie, to skala niepewności. AI rozwija się szybciej niż większość organizacji jest w stanie w pełni przetworzyć, a wiele firm ma trudność z wyjaśnieniem swoim zespołom, co te zmiany oznaczają w praktyce.

Brak jasnych zasad i odpowiedniego kontekstu bezpośrednio wpływa na sposób, w jaki pracownicy postrzegają AI. To samo narzędzie oparte na sztucznej inteligencji może być odbierane jako szansa albo zagrożenie. Gdy ludzie rozumieją, jak AI wpływa na ich pracę i czego się od nich oczekuje, są bardziej skłonni korzystać ze sztucznej inteligencji. Gdy tego kontekstu brakuje, niepewność często prowadzi do oporu.

Większość organizacji nie jest dziś w stanie dokładnie przewidzieć, jak będzie wyglądać ich siła robocza w najbliższych latach.  Nie chodzi jednak o to, by mieć odpowiedź na każde pytanie. Równie ważne jest otwarte mówienie o tym, czego jeszcze nie wiemy i jak zamierzamy sobie z tym poradzić.  Szczera komunikacja połączona z jasnym podejściem do rozwoju kompetencji i odpowiedzialności pomaga zespołom przejść przez transformację napędzaną AI bez utraty poczucia pewności.

Co wyróżnia organizację opartą na jasnych zasadach?

Każda organizacja wypracowuje własne sposoby budowania środowiska pracy, w którym ludzie wiedzą, czego się od nich oczekuje. Jednak przy pewnym uproszczeniu zwykle sprowadzają się one do dobrze zdefiniowanej struktury pracy, jasnych oczekiwań i mierzalnych rezultatów.

W Intellias patrzymy na to z perspektywy trzech praktycznych pytań: jaki rodzaj miejsca pracy budujemy, co definiuje sukces w środowisku napędzanym AI oraz jak ludzie mogą przygotować się na to, co nadejdzie.

Jakie miejsce pracy tworzymy?

Dla Intellias odpowiedzią jest środowisko pracy zorientowane na wpływ i osiąganie rezultatów. Firma zachęca pracowników do realizowania zadań z jasnym poczuciem celu i oczekiwanych efektów. Równie ważne jest to, że osiągnięcia są dostrzegane i nie giną w codziennej rutynie bez odpowiedniego uznania.

Tego rodzaju środowisko wymaga zaangażowania całego zespołu. Oczekiwania muszą być jasno określone, feedback powinien być szczery, a związek między pracą a rezultatami – widoczny. Gdy ludzie rozumieją te elementy, przejmują większą odpowiedzialność za swoją pracę. To właśnie taki model organizacji firma uważa za jeden z najbardziej odpornych na zmienność.

Co definiuje sukces?

AI rodzi nowe pytania dotyczące kariery zawodowej specjalistów technicznych. Choć technologia rozwija się bardzo szybko, większość organizacji wciąż dostosowuje swoje modele zatrudnienia do nowych realiów, co dodatkowo wzmacnia poczucie niepewności.

Jednak jedna rzecz pozostaje jasna, kluczowa rola człowieka w podejmowaniu decyzji. AI może przyspieszać procesy i zwiększać efektywność, ale nie zastąpi umiejętności definiowania problemów, decyzyjności i brania odpowiedzialności za rezultaty. Sukces osiągają zespoły, w których ludzie koncentrują się na rozwiązaniach, a nie jedynie na wykonywaniu zadań.

Kiedy eksperci znajdują się w centrum środowiska wspieranego przez AI, technologia przestaje być postrzegana jako zagrożenie i staje się narzędziem rozszerzającym ich możliwości. To przejście od manualnego wykonywania zadań do koordynowania pracy narzędzi AI sprawia, że kierunek przyszłych karier staje się bardziej namacalny.

Jak przygotować zespół na zmiany?

Poczucie pewności bierze się również z dobrego przygotowania do zmian. W dzisiejszym środowisku rozwijanie kompetencji przyszłości mniej polega na nauce konkretnych narzędzi, a bardziej na odpowiednim nastawieniu. Oznacza to zachowanie ciekawości i gotowości do adaptacji.

Ludzie potrzebują przestrzeni do eksperymentowania z nowymi technologiami bez natychmiastowej presji ich pełnego opanowania. Jednocześnie organizacje muszą zapewnić odpowiednią strukturę. Jasna strategia rozwoju kompetencji, dostępne zasoby edukacyjne i widoczne wsparcie ze strony liderów pomagają budować pewność siebie. Postęp zależy od obu stron: firmy tworzą warunki, a pracownicy decydują się z nich korzystać.

Jasny kierunek a retencja pracowników

Współczesne przywództwo koncentruje się przede wszystkim na budowaniu zaufania. Pracownicy oczekują od liderów nadawania sensu zmianom i wyznaczania kierunku w czasach rosnącej niepewności. Istnieje kilka praktycznych sposobów, aby na co dzień budować środowisko, w którym ludzie wiedzą, dokąd zmierzają i czego się od nich oczekuje.

1. Dostosuj sposób komunikacji do sytuacji 

Jasny przekaz nie polega na przekazywaniu większej liczby informacji. W niektórych przypadkach pracownicy potrzebują silniejszego związku z kierunkiem rozwoju firmy. W innych problemem są niejasne role lub procesy. Liderzy muszą zidentyfikować obszary, w których niejednoznaczność powoduje największe tarcia i reagować bezpośrednio na te problemy, zamiast stosować ogólne rozwiązania.

2. Nie zakładaj, że wszystko jest oczywiste

Wraz z rozwojem organizacji to, co kiedyś wydawało się oczywiste, może stać się niejasne. Regularny feedback, badania zaangażowania i rozmowy o wynikach pomagają wcześnie identyfikować luki. Dzięki temu liderzy mogą dostosować komunikację i usprawnić procesy, zanim chaos zacznie wpływać na wyniki.

3. Uczyń misję częścią codziennej pracy

Jasno określona misja ma znaczenie tylko wtedy, gdy jest widoczna w codziennych decyzjach. Liderzy muszą łączyć szersze cele z indywidualnymi rolami, aby pracownicy rozumieli, jak ich praca przekłada się na rezultaty. Jest to szczególnie istotne w działach związanych z klientami i generowaniem przychodów, gdzie kontekst bezpośrednio wpływa na efektywność.

4. Ucz liderów jasno wyznaczać cele i oczekiwania

Jasne komunikowanie celów i oczekiwań to kompetencja, którą można rozwijać. Menedżerowie, którzy potrafią jasno określać oczekiwania, pomagać zespołom ustalać priorytety i podejmować decyzje we właściwym czasie, tworzą bardziej efektywne środowiska pracy. Inwestowanie w tę kompetencję na poziomie przywództwa ma bezpośredni wpływ zarówno na wyniki, jak i retencję pracowników.

W czasach nieustannych zmian poczucie jasnego kierunku staje się źródłem stabilności. Dzięki temu pracownicy lepiej rozumieją, jak zmienia się ich rola i jak może wyglądać ich dalsza ścieżka rozwoju w świecie napędzanym przez AI. Dla wielu zespołów właśnie to zrozumienie ostatecznie decyduje o tym, czy pracownicy zostaną w organizacji, czy ją opuszczą, dlatego współczesna retencja pracowników coraz częściej zaczyna się od jasnej komunikacji, poczucia sensu i dobrze zdefiniowanego kierunku rozwoju.

________________________________________

Autor: Konrad Brominski, Senior Employee Experience Manager at Intellias